Wie is de Mol in Tanzania: opiniestuk van Marjolijn Pronk in De Stentor

21 maart 2026

In De Stentor verscheen een opiniestuk van Marjolijn Pronk (oprichter van Explore Tanzania) over de impact van Wie is de Mol? in Tanzania op toerisme en natuur.

Wie is de Mol? moet niet leiden tot toeristen met afvinklijstjes

De eerste afleveringen van Wie is de Mol? in Tanzania raakten me gelijk: ongelooflijk trots, maar ook een knoop in mijn maag.

Eerst die trots. Wat een eer voor het land. De beelden uit o.a. Manyara en Arusha zijn prachtig gefilmd. Landschappen, wildlife en Tanzanianen komen groots in beeld. Dat ze juist Tanzania hebben gekozen vind ik fantastisch!

Tanzania is voor mij een tweede thuis. Ik woonde er de eerste dertien jaar van mijn leven, in Arusha. Het was een jeugd tussen verschillende werelden: aan de keukentafel sprak ik Nederlands met mijn ouders, op straat sprak ik Swahili en Engels. Hier ligt mijn hart. Daarom startte ik 23 jaar geleden Explore Tanzania.

Maar er is ook twijfel. Omdat ik weet wat zo’n programma kan losmaken. Niet alleen bij kijkers, maar vooral op de plekken waar het wordt opgenomen.

Extra aandacht zorgt voor mooie inspiratie

Ik gun het iedereen om Tanzania te ontdekken. Echt. Omdat daar iets gebeurt wat moeilijk in woorden te vatten is. Het brengt je dichter bij de kern: bij natuur, menselijkheid en jezelf. Je komt naast mooie foto’s terug met levenslessen.

Dus wat een cadeau dat miljoenen mensen dit nu wekelijks zien. Maar wanneer een bestemming massaal op het netvlies verschijnt, volgt vaak dezelfde reflex: dit moeten we ook zien. En dus stel ik mezelf de vraag: wat gebeurt er met mijn thuis, natuur en lokale gemeenschappen als er meer mensen komen?

Maar wat als inspiratie omslaat in druk op natuur en mens

Een programma als Wie is de Mol? heeft impact. De makers zetten opnieuw een prachtig en spannend programma neer en laten kijkers helemaal verliefd worden op het land. Dat zie je niet alleen in kijkcijfers (aflevering 1 had ongeveer 1,8 miljoen kijkers), maar ook in wat daarna gebeurt: meer bezoekers.

Natuurlijk is dat goed, want veel Tanzanianen leven van het toerisme. Het is hun inkomen en maakt ze trots. Maar voor je het weet verandert inspiratie in lijstjes. In reizen die draaien om snelheid, prijs en volume. Dan ontstaan plekken waar rijen auto’s zich verzamelen rondom dieren, alsof het een dagje dierentuin is.

En dan raak je wat Tanzania zo bijzonder maakt. Maar ook de reiziger, want een plek die overvraagd wordt, verliest zijn pracht. Ik weet: het kan anders. Hoe deel je iets waar je van houdt, zonder dat de mensen en dieren eronder lijden?

Zo reis je zonder sporen achter de laten (behalve in jezelf)

Voor mij begint goed reizen met een andere intentie. Niet reizen om te herkennen wat je op tv hebt gezien, maar om te begrijpen waar je bent.

Goed reizen betekent voor mij:

  • Samenwerken met gidsen die expert én beschermer zijn
  • Kiezen voor kleinschalige accommodaties die iets teruggeven aan de omgeving
  • Ruimte voor minder haast en meer beleving

Dus: een vloek of een zegen? Dat is aan jou.

Dat ligt niet aan het programma. De makers doen wat zij fantastisch doen: verhalen vertellen die ons meenemen naar andere werelden.

Het ligt aan ons. Wat ik doe: mijn trots extra delen. En ja, natuurlijk geniet ik mee. Maar ik blijf ook het gesprek voeren. Omdat ik hoop dat deze aandacht leidt tot reizen die iets achterlaten. Bij jezelf. En bij het land.

Marjolijn Pronk

Benieuwd waar Wie is de Mol? in Tanzania is opgenomen en welke locaties je in de afleveringen ziet? Na elke uitzending delen wij de bestemmingen, achtergrondverhalen en onze persoonlijke inzichten uit Tanzania. Van Arusha en de Kilimanjaro tot safari­gebieden en lokale ontmoetingen. Ontdek hier alle locaties en reis mee door Tanzania.